{"id":57,"date":"2025-04-20T19:24:15","date_gmt":"2025-04-20T19:24:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57"},"modified":"2025-04-20T20:22:09","modified_gmt":"2025-04-20T20:22:09","slug":"filozofia-kiedys-i-dzis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57","title":{"rendered":"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a."},"content":{"rendered":"\n

Kiedy\u015b<\/strong> – Krytyczne przygl\u0105danie si\u0119 otaczaj\u0105cemu \u015bwiatu, zaciekawienie \u015bwiatem i szukanie prawide\u0142 nim rz\u0105dz\u0105cych. <\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Okre\u015blenie filozofia pochodzi z j\u0119zyka greckiego i znaczy umi\u0142owanie m\u0105dro\u015bci. Ze s\u0142\u00f3w \u201ephileo\u201d \u2013 mi\u0142uj\u0119, \u201e sophia\u201d \u2013 m\u0105dro\u015b\u0107, powsta\u0142o philosophia, czyli mi\u0142o\u015b\u0107 do wiedzy, czy m\u0105dro\u015bci. Jako pierwszy filozofem nazwa\u0142 si\u0119 Pitagoras<\/strong> i to jemu przypisuje si\u0119 stworzenie tego terminu. Pierwsi my\u015bliciele zauwa\u017cyli wiele u\u0142ud w otaczaj\u0105cym nas \u015bwiecie, oni poszukiwali prawd sta\u0142ych i niezmiennych. Ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata, ch\u0119\u0107 poznania mechanizm\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem, krytycyzm wobec poznania, pytania o poznanie, czym jest \u015bwiat?<\/strong> Sk\u0105d wiemy, \u017ce co\u015b istnieje?<\/strong> Czym jest byt \u2013 materi\u0105, czy nie? Jak poznajemy? Czym jest poznanie? Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 prawid\u0142owe rozumowanie od fa\u0142szywego? Zasady logicznego my\u015blenia<\/strong>,(czyli na podstawie stwierdze\u0144 i argumentacji, tworzymy wnioski popieraj\u0105ce lub obalaj\u0105ce tez\u0119). Wszystko to i o wiele wi\u0119cej interesowa\u0142o staro\u017cytnych filozof\u00f3w, tworzyli oni koncepcje odnosz\u0105ce si\u0119 do przyrody, idei, kosmosu, matematyki szukaj\u0105c odpowiedzi na pytania przez siebie stawiane.<\/p>\n\n\n\n

Czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 dzi\u0119ki staro\u017cytnym my\u015blicielom?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Po pierwsze ziemia jest p\u0142aska a s\u0142o\u0144ce p\u0142ywa \u0142\u00f3dk\u0105!<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Przyjrzyjmy si\u0119 ich pierwszym przedstawicielom i ich spojrzeniu na \u015bwiat \u2013 od czego zacz\u0119li, co przyku\u0142o ich uwag\u0119! Pierwszym filozofem, id\u0105c za histori\u0105 filozofii by\u0142 Tales z Miletu, oraz jo\u0144scy filozofowie przyrody<\/strong>. Przedmiotem ich zainteresowa\u0144 by\u0142a, przyroda, obserwacja rzeczywisto\u015bci wok\u00f3\u0142, oraz co by\u0142o podstawowym budulcem owych rzeczy, czyli z czego powsta\u0142 \u015bwiat, kt\u00f3ry widzimy – dla Talesa t\u0105 materi\u0105 by\u0142a woda. Wszystko co \u017cyje potrzebuje wilgoci, ziemia w znaczeniu \u015bwiat unosi si\u0119 na wodzie (w\u00f3wczas s\u0105dzono, \u017ce s\u0142o\u0144ce w nocy \u0142\u00f3dk\u0105 przep\u0142ywa z zachodu na wsch\u00f3d, by mog\u0142o rano wsta\u0107, ziemia wed\u0142ug staro\u017cytnych grek\u00f3w by\u0142a p\u0142aska<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n

Tales to matematyk, astronom i polityk, posiada\u0142 wiele praktycznych umiej\u0119tno\u015bci przepowiedzia\u0142 za\u0107mienie s\u0142o\u0144ca, umia\u0142 zmierzy\u0107 wysoko\u015b\u0107 piramid, czy odleg\u0142o\u015b\u0107 okr\u0119t\u00f3w na morzu.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie zmienno\u015b\u0107 jest sta\u0142a, czyli w przyrodzie wszystko jest mo\u017cliwe.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Z obserwacji przyrody powsta\u0142y inne pomys\u0142y na rodzaj materii z kt\u00f3rej powsta\u0142 \u015bwiat – przyroda. Dla Anaksymandra materi\u0105 pierwsz\u0105 jest bezkres, w kt\u00f3rym s\u0105 wszelkie przeciwie\u0144stwa i z nich wy\u0142ania si\u0119 przyroda, dla Anaksymenesa za\u015b materi\u0105 pierwsz\u0105 by\u0142o powietrze. Heraklit za pierwotn\u0105 materi\u0119 uzna\u0142 ogie\u0144, kt\u00f3ry zmienia si\u0119 po kolei w \u017cywio\u0142y, by zn\u00f3w sta\u0107 si\u0119 ogniem, bo zmienno\u015b\u0107 uzna\u0142 za sta\u0142\u0105 w \u015bwiecie przyrodniczym. Wszystko jest zmian\u0105 i owa zmiana jest niezmienn\u0105 zasad\u0105 przyrody.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po trzecie nie ma g\u0142upich pyta\u0144.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Wraz z rozwojem my\u015bli rodz\u0105 si\u0119 nowe pytania i problemy. Czasami wa\u017cniejsze od odpowiedzi jest pytanie, by je odpowiednio sformu\u0142owa\u0107.<\/strong> Na dobrze i w\u0142a\u015bciwie postawione pytanie, odpowied\u017a nie jest ju\u017c taka trudna. Widzimy tu rozw\u00f3j my\u015bli, rozumowania, stawiania pyta\u0144 i pr\u00f3b odpowiedzi na te pytania. Jak r\u00f3\u017cne wnioski mo\u017cna wysnu\u0107 na podstawie takich samych przes\u0142anek. Takie krytyczne poszukiwanie i pr\u00f3by zrozumienia otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, oraz odkrycia jej mechanizm\u00f3w i prawid\u0142owo\u015bci cechuje filozoficzne my\u015blenie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Szukamy tych prawd dla nich samych, \u017ceby zrozumie\u0107, wiedzie\u0107. Pocz\u0105tki filozofii skupiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na przyrodzie, p\u00f3\u017aniej filozofowie pytali o istot\u0119 bytu. Czym jest byt, jaka jest jego natura, czyli ten niezmienny element, budulec \u015bwiata \u2013 taki, kt\u00f3ry pozostaje niezmienny mimo zmieniaj\u0105cego si\u0119 \u015bwiata. Pojawi\u0142y si\u0119 pytania o natur\u0119 naszego poznania, czego mo\u017cemy by\u0107 pewni w naszym poznaniu.<\/p>\n\n\n\n

Po czwarte nasz niedoskona\u0142y \u015bwiat jest odbiciem doskona\u0142ych idei. Niech nas to zainspiruje.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Z czasem filozofowie z zainteresowa\u0144 przyrod\u0105 przechodzili w bardziej abstrakcyjne rozumowanie, jak Platon wed\u0142ug kt\u00f3rego, nasz niedoskona\u0142y \u015bwiat jest odbiciem doskona\u0142ych idei. Widzimy tu zmian\u0119 je\u015bli chodzi o poj\u0119cie bytu, tu byt nie jest materi\u0105 tylko abstrakcj\u0105. <\/strong>Byt niematerialny jest ponad bytem rzeczywistym, to w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie inspiracj\u0105 dla wielu teorii, kt\u00f3re w pierwiastku ponad materialnym b\u0119d\u0105 upatrywa\u0107 sta\u0142ej niezmiennej zasady, np.: B\u00f3g stanie si\u0119 wzorem do na\u015bladowania i pocz\u0105tkiem wszystkiego co materialne, stw\u00f3rc\u0105 \u015bwiata. Przyk\u0142adem jeszcze bardziej abstrakcyjnego my\u015blenia jest G. Berkeley<\/strong>, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em prawdziwego poznania s\u0105 zmys\u0142y<\/strong>, zaprzecza\u0142 istnieniu \u015bwiata materialnego \u2013 naprawd\u0119 istnieje tylko B\u00f3g i umys\u0142, je\u015bli nie ma my\u015blenia percepcji, to nie ma materialno\u015bci. \u015awiat, konkretne przedmioty materialne, kt\u00f3re poznajemy dzi\u0119ki zmys\u0142om, naprawd\u0119 s\u0105 ideami w umy\u015ble Boga i dlatego my je mo\u017cemy zobaczy\u0107, poniewa\u017c B\u00f3g widzi je ca\u0142y czas. Dzi\u0119ki temu one istniej\u0105. Pogl\u0105dy G. Berkeleya nazywamy immaterializmem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po pi\u0105te z\u0142oty \u015brodek.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

R\u00f3wnolegle do takich bardzo abstrakcyjnych teorii, kt\u00f3re g\u0142osz\u0105, \u017ce prawdziwie istnieje tylko B\u00f3g, czy idee (uznaj\u0105 niematerialny czynnik za prawdziwy byt), s\u0105 filozofie bardziej skupione na materialnym, widzialnym pierwiastku jako materii pierwszej. W staro\u017cytno\u015bci taki system filozoficzny stworzy\u0142 Arystoteles, ucze\u0144 Platona i pocz\u0105tkowo zwolennik jego idei jako bytu idealnego i prawdziwego. Arystoteles to lekarz, przyrodnik dobrze zaznajomiony z wiedz\u0105 empiryczno-przyrodnicz\u0105. Cho\u0107 pocz\u0105tkowo przyj\u0105\u0142 pogl\u0105dy swego nauczyciela, p\u00f3\u017aniej je odrzuci\u0142, a w zasadzie po\u0142\u0105czy\u0142 wieczne niezmienne idee z bytem materialnym, przyrod\u0105. Arystoteles szuka\u0142 z\u0142otego \u015brodka, r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy pierwiastkiem metafizycznym i realnym.<\/strong> To wielki umys\u0142, kt\u00f3ry jako pierwszy widzia\u0142 potrzeb\u0119 podzia\u0142u filozofii. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce ca\u0142a filozofia to przypisy do Platona i Arystotelesa. Ich teorie by\u0142y inspiracj\u0105 wielu p\u00f3\u017aniejszych system\u00f3w filozoficznych (Tomasz z Akwinu zaadoptowa\u0142 pogl\u0105dy Arystotelesa do stworzenia tomizmu<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n

Krytyczne przygl\u0105danie si\u0119 otaczaj\u0105cemu \u015bwiatu, zaciekawienie \u015bwiatem i szukanie prawide\u0142 nim rz\u0105dz\u0105cych. Ci\u0105gle i niezmiennie nadal obecne.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Systemy filozoficzne i wnioski z nich p\u0142yn\u0105ce niejednokrotnie s\u0105 zaskakuj\u0105ce i wydaj\u0105 si\u0119 nierealne, ale ka\u017cde takie – nawet b\u0142\u0119dne rozumowanie, kt\u00f3re przysz\u0142e pokolenia odrzuc\u0105 jako fa\u0142szywe, przybli\u017ca nas do prawdziwej wiedzy, poprzez wskazanie b\u0142\u0119dnych dr\u00f3g. Sposob\u00f3w na przedstawienie filozofii i jej dokona\u0144 jest wiele. Chodzi o to, \u017ce jakkolwiek nie chcieliby\u015bmy poznawa\u0107 filozofii, czy w uj\u0119ciu historycznym, czy w uj\u0119ciu zagadnie\u0144 filozofii, to ka\u017cda droga doprowadzi nas do refleksji, \u017ce filozofia szuka odpowiedzi na pytania og\u00f3lne i szczeg\u00f3\u0142owe<\/strong>, a przedmiotem jej zainteresowania jest szeroko poj\u0119ta rzeczywisto\u015b\u0107 materialna i niematerialna, cz\u0142owiek, wszech\u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

W tym si\u0119 przejawia umi\u0142owanie m\u0105dro\u015bci \u2013 w pr\u00f3bach ca\u0142o\u015bciowego i sp\u00f3jnego przedstawienia naszego pocz\u0105tku, celu, sensu. Filozofia Poszukuje Odpowiedzi Dla Tera\u017aniejszo\u015bci I Przysz\u0142o\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Narodziny nauki niczym Wenus z piany morskiej.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Filozofia da\u0142 pocz\u0105tek nauce. Poza pytaniami, na kt\u00f3re do dzi\u015b szukamy odpowiedzi, np.: o istot\u0119 bytu \u2013ontologia, teori\u0119 i granice poznania \u2013 epistemologia, natur\u0119 warto\u015bci \u2013 aksjologia, wiele odpowiedzi ju\u017c uzyskali\u015bmy. Na przestrzeni wiek\u00f3w z filozofii odrywa\u0142y, czy wydziela\u0142y si\u0119 jej dzia\u0142y, staj\u0105c si\u0119 samodzielnymi naukami, wspomn\u0119 np. o psychologii, kt\u00f3ra powsta\u0142a w XIX wieku. Jako najm\u0142odsza dziedzina nauki, psychologia pocz\u0105tki swe ma w rozwa\u017caniu problem\u00f3w, o kt\u00f3re pytali filozofowie. Wilhelm Wundt uznawany jest za ojca psychologii jako nauki w nowoczesnym rozumieniu<\/strong>, poniewa\u017c jest tw\u00f3rc\u0105 pierwszego laboratorium psychologii ekstremalnej, w kt\u00f3rym badano dzia\u0142anie zmys\u0142\u00f3w oraz proces\u00f3w poznawczych.<\/p>\n\n\n\n

Przez stulecia filozofia si\u0119 zmienia\u0142a – ale dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c szukamy sensu \u017cycia, pewno\u015bci, prawdy.<\/strong> Wiele poj\u0119\u0107 doprecyzowali\u015bmy, bo w filozofii poj\u0119cia s\u0105 bardzo wa\u017cne.<\/strong> W nauce stawiamy hipotezy i je sprawdzamy, w filozofii operujemy poj\u0119ciami.<\/strong> Jak mamy system filozoficzny, to pierwsze pytamy o jego podstawy i poj\u0119cia. Filozofia otwiera umys\u0142, uczy my\u015blenia abstrakcyjnego i logicznego rozumowania. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce matematyka nas nauczy tego samego, czy logika, a metodologia naukowa poka\u017ce nam jak dok\u0142adnie przeprowadzi\u0107 rozumowanie by potwierdzi\u0107 jego prawdziwo\u015b\u0107 lub fa\u0142szywo\u015b\u0107. Filozofia, to moim zdaniem, pomaga kszta\u0142towa\u0107 \u015bwiatopogl\u0105d i nas rozwija.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119sto w potocznym rozumieniu odnosimy si\u0119 do filozofii przedstawiaj\u0105c nasz pogl\u0105d na wi\u0119kszy, czy mniejszy obszar rzeczywisto\u015bci, m\u00f3wimy, \u017ce \u017cyjemy zgodnie z filozofi\u0105 dotycz\u0105c\u0105, np.: zdrowia, pogl\u0105d\u00f3w politycznych. Chocia\u017c filozofia wydaje si\u0119 trudna, lub niepotrzebna w codziennym \u017cyciu, to ka\u017cdy z nas obiera \u015bcie\u017ck\u0119 \u017cycia zgodn\u0105 z w\u0142asnymi pogl\u0105dami, przemy\u015bleniami, czy te\u017c wierzeniami.<\/p>\n\n\n\n

Jak naukowy \u015bwiat widzi filozofi\u0119 dzi\u015b i jej miejsce w panteonie nauk?<\/strong> W \u015bwiecie nauki zdania na ten temat s\u0105 podzielone. Jedni uwa\u017caj\u0105, \u017ce filozofia niczego nowego nie wnosi do naszego poznania. Filozoficzne rozwa\u017cania, pytania i odpowiedzi z powodzeniem przej\u0119\u0142a nauka, kt\u00f3ra stawia hipotezy, pos\u0142uguje si\u0119 rozwini\u0119tymi metodami badawczymi. Wydaje si\u0119, \u017ce s\u0105 one wystarczaj\u0105ce, bardziej precyzyjne i obiektywne. Inni za\u015b s\u0105dz\u0105, \u017ce filozofia dzi\u015b, podobnie jak dawniej, zajmuje istotne miejsce w panteonie nauk. Jej rozwa\u017cania wykraczaj\u0105 ponad poziom nauk, staj\u0105c si\u0119 metanauk\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra zbiera, systematyzuje dokonania poszczeg\u00f3lnych ga\u0142\u0119zi nauki, daj\u0105c nam pe\u0142niejszy obraz rzeczywisto\u015bci, zgodny z obecn\u0105 wiedz\u0105 naukow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jaka zatem jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nauk\u0105, a filozofi\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Filozofia poprzez swoje rozwa\u017cania kszta\u0142tuje postawy ludzi, wp\u0142ywa na \u015bwiatopogl\u0105d, podejmuje pr\u00f3b\u0119 uj\u0119cia \u015bwiata ca\u0142o\u015bciowo. Natomiast nauka to zobiektywizowany, oparty na za\u0142o\u017ceniach i potwierdzony badaniami spos\u00f3b poznania \u015bwiata przyrodniczego i spo\u0142ecznego. Tak w wielkim skr\u00f3cie mo\u017cna by opisa\u0107 relacj\u0119 mi\u0119dzy Nauk\u0105 i Filozofi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dla Was rozwa\u017ca\u0142a pisz\u0105c o Filozofii, bo to Wa\u017cne,<\/p>\n\n\n\n

mgr Filozofii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego Tess \u2013 B\u0142otna \u017babka<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy\u015b – Krytyczne przygl\u0105danie si\u0119 otaczaj\u0105cemu \u015bwiatu, zaciekawienie \u015bwiatem i szukanie prawide\u0142 nim rz\u0105dz\u0105cych. Okre\u015blenie filozofia pochodzi z j\u0119zyka greckiego i znaczy umi\u0142owanie m\u0105dro\u015bci. Ze s\u0142\u00f3w \u201ephileo\u201d \u2013 mi\u0142uj\u0119, \u201e sophia\u201d \u2013 m\u0105dro\u015b\u0107, powsta\u0142o philosophia, czyli mi\u0142o\u015b\u0107 do wiedzy, czy m\u0105dro\u015bci. Jako pierwszy filozofem nazwa\u0142 si\u0119 Pitagoras i to jemu przypisuje si\u0119 stworzenie tego terminu. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[9,8],"class_list":["post-57","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia","tag-emocje","tag-filozofia"],"yoast_head":"\nFILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a. - S\u0142ucham Historii<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a. - S\u0142ucham Historii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kiedy\u015b – Krytyczne przygl\u0105danie si\u0119 otaczaj\u0105cemu \u015bwiatu, zaciekawienie \u015bwiatem i szukanie prawide\u0142 nim rz\u0105dz\u0105cych. Okre\u015blenie filozofia pochodzi z j\u0119zyka greckiego i znaczy umi\u0142owanie m\u0105dro\u015bci. Ze s\u0142\u00f3w \u201ephileo\u201d \u2013 mi\u0142uj\u0119, \u201e sophia\u201d \u2013 m\u0105dro\u015b\u0107, powsta\u0142o philosophia, czyli mi\u0142o\u015b\u0107 do wiedzy, czy m\u0105dro\u015bci. Jako pierwszy filozofem nazwa\u0142 si\u0119 Pitagoras i to jemu przypisuje si\u0119 stworzenie tego terminu. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"S\u0142ucham Historii\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-20T19:24:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-20T20:22:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/img.freepik.com\/darmowe-zdjecie\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7d3304fea80d2c1acd2e2e37c5598d93\"},\"headline\":\"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a.\",\"datePublished\":\"2025-04-20T19:24:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-20T20:22:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57\"},\"wordCount\":1639,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/img.freepik.com\\\/darmowe-zdjecie\\\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996\",\"keywords\":[\"emocje\",\"filozofia\"],\"articleSection\":[\"Filozofia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57\",\"name\":\"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a. - S\u0142ucham Historii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/img.freepik.com\\\/darmowe-zdjecie\\\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996\",\"datePublished\":\"2025-04-20T19:24:15+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-20T20:22:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7d3304fea80d2c1acd2e2e37c5598d93\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/img.freepik.com\\\/darmowe-zdjecie\\\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/img.freepik.com\\\/darmowe-zdjecie\\\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?p=57#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/\",\"name\":\"S\u0142ucham Historii\",\"description\":\"Blog historyczny\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7d3304fea80d2c1acd2e2e37c5598d93\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/66b791b3ed975bad168478d35711d62508f563cab88016e3235e756455f30082?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/66b791b3ed975bad168478d35711d62508f563cab88016e3235e756455f30082?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/66b791b3ed975bad168478d35711d62508f563cab88016e3235e756455f30082?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sluchamhistorii.pl\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a. - S\u0142ucham Historii","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a. - S\u0142ucham Historii","og_description":"Kiedy\u015b – Krytyczne przygl\u0105danie si\u0119 otaczaj\u0105cemu \u015bwiatu, zaciekawienie \u015bwiatem i szukanie prawide\u0142 nim rz\u0105dz\u0105cych. Okre\u015blenie filozofia pochodzi z j\u0119zyka greckiego i znaczy umi\u0142owanie m\u0105dro\u015bci. Ze s\u0142\u00f3w \u201ephileo\u201d \u2013 mi\u0142uj\u0119, \u201e sophia\u201d \u2013 m\u0105dro\u015b\u0107, powsta\u0142o philosophia, czyli mi\u0142o\u015b\u0107 do wiedzy, czy m\u0105dro\u015bci. Jako pierwszy filozofem nazwa\u0142 si\u0119 Pitagoras i to jemu przypisuje si\u0119 stworzenie tego terminu. […]","og_url":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57","og_site_name":"S\u0142ucham Historii","article_published_time":"2025-04-20T19:24:15+00:00","article_modified_time":"2025-04-20T20:22:09+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/img.freepik.com\/darmowe-zdjecie\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/#\/schema\/person\/7d3304fea80d2c1acd2e2e37c5598d93"},"headline":"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a.","datePublished":"2025-04-20T19:24:15+00:00","dateModified":"2025-04-20T20:22:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57"},"wordCount":1639,"image":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/img.freepik.com\/darmowe-zdjecie\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996","keywords":["emocje","filozofia"],"articleSection":["Filozofia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57","url":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57","name":"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a. - S\u0142ucham Historii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/img.freepik.com\/darmowe-zdjecie\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996","datePublished":"2025-04-20T19:24:15+00:00","dateModified":"2025-04-20T20:22:09+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/#\/schema\/person\/7d3304fea80d2c1acd2e2e37c5598d93"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57#primaryimage","url":"https:\/\/img.freepik.com\/darmowe-zdjecie\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996","contentUrl":"https:\/\/img.freepik.com\/darmowe-zdjecie\/zamknij-sie-koncepcja-pomyslu_23-2148882597.jpg?t=st=1745177201~exp=1745180801~hmac=0170aa64a352a0ccf983c27233c142a40f678daa77d3b65e643b1cbf32abc618&w=996"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?p=57#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"FILOZOFIA KIEDY\u015a I DZI\u015a."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/#website","url":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/","name":"S\u0142ucham Historii","description":"Blog historyczny","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/#\/schema\/person\/7d3304fea80d2c1acd2e2e37c5598d93","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/66b791b3ed975bad168478d35711d62508f563cab88016e3235e756455f30082?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/66b791b3ed975bad168478d35711d62508f563cab88016e3235e756455f30082?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/66b791b3ed975bad168478d35711d62508f563cab88016e3235e756455f30082?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/www.sluchamhistorii.pl"],"url":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71,"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57\/revisions\/71"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sluchamhistorii.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}